W ubiegłym roku Forum Odpowiedzialnego Biznesu kończyło ćwierćwiecze swojej działalności. Od samego początku swojej aktywności organizacja podkreślała, jak ważny dla biznesu jest zrównoważony rozwój. Jeszcze do niedawna przedsiębiorstwa działały w obranym przez siebie kierunku bez presji regulacyjnej. Powstawały kolejne strategie społecznej odpowiedzialności czy zrównoważonego rozwoju, a firmy śmiało rozwijały swoje programy zaangażowania społecznego, środowiskowe czy w zakresie ładu organizacyjnego.
Jednak, jak pokazuje bieżąca sytuacja związana z pogarszającym się stanem środowiska, o czym przeczytać można m.in. w raporcie UE Europe’s Environment 2025, czy rosnącymi ryzykami natury społecznej, dobrowolność nie rozwiązuje wyzwań, z jakimi trzeba się mierzyć w związku z ekonomią, geopolityką czy technologią., Coroczny raport Global Risks Report przygotowany przez World Economic Forum także nie pozostawia wątpliwości, że kolejne lata mogą być czasem niepokojów społecznych i środowiskowych.
Biznes jest współzależny od tego, co dzieje się w środowisku. Zmieniające się warunki czy nieprzewidywalne zjawiska nie powinny pozostawać bez wpływu na decyzje biznesowe. Dlatego zrozumienie wpływów społecznych i środowiskowych przedsiębiorstw, w tym zbadanie relacji nawiązywanych w całym łańcuchu wartości, ma szczególne znaczenie. Pozwala minimalizować negatywne oddziaływania, by nie powodować dodatkowych problemów. Pomaga również adaptować się do przyszłych, możliwych zdarzeń. Oddolny charakter i dobrowolność inicjatyw służących zarządzaniu zrównoważonym rozwojem w świecie biznesu nie do końca spełniły oczekiwania.
Niezbędne okazały się spójne warunki brzegowe, wprowadzone przez chociażby przepisy prawa. Ich złożoność i różnorodny charakter mogą, zwłaszcza w pierwszym etapie wdrożenia, rodzić pewne wyzwania, co jest całkowicie zrozumiałe. Prawo nie jest doskonałe, dlatego warto traktować je jako punkt wyjścia do realizacji własnych celów i ambicji, a nie jako cel sam w sobie. Pojawienie się nowych regulacji, mających na celu bardziej świadome zarządzanie zasobami, ograniczanie emisji gazów cieplarnianych czy wiarygodne ujawnianie informacji w procesie raportowania zrównoważonego rozwoju to odpowiedź na złożoną rzeczywistość świata, w którym żyjemy.
Starania na rzecz zrównoważonego rozwoju powinny być wyrażone w mierzeniu wyników poszczególnych obszarów, takich jak np. zarządzanie zasobami czy działania na rzecz pracowników. Mają one nie tylko pokazać, na jakim etapie są poszczególne przedsiębiorstwa, ale przede wszystkim ustalić dalszy plan działania. ESG nie polega wyłącznie na zgodności z przepisami prawa, bo to podstawa każdej działalności. ESG to przede wszystkim sposób myślenia o organizacji jako części ekosystemu przyrodniczo-społecznego, wykraczający poza obowiązujące minimum. Jest to okazja do weryfikacji swojego modelu biznesu i zmiany jego założeń.
| Irena Pichola, Prezeska zarządu Forum Odpowiedzialnego Biznesu: Zrównoważony rozwój potrzebuje liderek i liderów, którzy wezmą odpowiedzialność za strategię, wyznaczą kierunki działań i z determinacją będą angażować się w obszary, gdzie niezbędna jest największa troska. Przykładem może być zmiana klimatu, która wymaga wspólnego zaangażowania zasobów, wytyczenia planów i wieloletnich inicjatyw służących z jednej strony zarządzaniu ryzykiem klimatycznym, a z drugiej sukcesywnej transformacji energetycznej. Szczególnie potrzebna jest zmiana w podejściu do pozyskania i konsumpcji energii. Niskoemisyjne rozwiązania w procesach i jasny kierunek wskazany przez zarząd i jego konsekwentne działanie przyniosą oczekiwane rezultaty. Chodzi już nie tylko o łagodzenie skutków, ale i adaptację do zmian klimatu i potencjalne turbulencje w dostępie do tych zasobów. Pamiętajmy, że brak działań też ma swoją cenę – warto działać, bo obecne przewidywania nie są optymistyczne. W Chapter Zero Poland, polskiej odsłonie Chapter Zero Alliance, inicjatywie powołanej do życia przez World Economic Forum, wspólnie z przedstawicielkami oraz przedstawicielami zarządów i rad nadzorczych, pracujemy nad tym, żeby konieczna transformacja, służąca przeciwdziałaniu zmianie klimatu, była możliwa do wdrożenia. Wspólnie poszukujemy rozwiązań dających się wprowadzić do różnych sektorów i branż. Pamiętajmy także o roli instytucji finansowych. Banki odgrywają ogromną rolę w finansowaniu zielonych inwestycji, firmy ubezpieczeniowe wyceniają ryzyko klimatyczne, zachęca rynek do aktywnego działania na rzecz klimatu. Biznes jest sprawczy i ma legitymację do bycia kluczowym partnerem w drodze do zeroemisyjności. |
Jak pokazały wyniki badania Menadżerowie/ki ESG 2025 przeprowadzonego przez Forum Odpowiedzialnego Biznesu, dla 59% badanych ważnym tematem biznesu na najbliższe lata jest integracja ESG ze strategią. Strategiczne myślenie o zarządzaniu poszczególnymi wymiarami zrównoważonego rozwoju pokazuje gotowość do wyjścia poza ramy minimalnych przepisów prawa i tworzenia długoterminowego planu na budowanie przewagi konkurencyjnej w świecie niepewności.
To umiejętność patrzenia na korzyści i liczenia kosztów niewynikających na pierwszy rzut oka z rachunku zysków i strat, ale z rzetelnej komunikacji, trwałych relacji czy szacunku dla praw człowieka. Lista priorytetów może się zmieniać, ale odpowiedzialność za ludzi i środowisko potrzebna jest zawsze, bez względu na przepisy prawa. Wygrają ci, którzy zrozumieją, że zrównoważony rozwój to przede wszystkim konsekwencja w działaniu.
O autorkach
Irena Pichola – liderka w tematach związanych ze zrównoważonym rozwojem pracująca w Polsce i na rynkach międzynarodowych w największych firmach doradczych od ponad 25 lat, od tego też czasu związana z Forum Odpowiedzialnego Biznesu, obecnie w roli prezeski. Pięć lat temu zainicjowała w Polsce program edukacji klimatycznej dla rad nadzorczych – Chapter Zero Poland – i dwa lata z rzędu zaangażowana w organizację globalnego spotkania w temacie w Paryżu, przy Change Now. W zeszłym roku stworzyła boutique doradczy Artha Consulting Network i pracuje z ekspertami ze świata nad wdrażaniem zagadnień zrównoważonego rozwoju, dekarbonizacji, praw człowieka i strategii cyrkularnych do strategii biznesu. Prezeska Forum Odpowiedzialnego Biznesu.
Agata Rudnicka – od dwóch dekad zaangażowana w działania na rzecz rozwijania, promocji i upowszechniania społecznej odpowiedzialności, zrównoważonego rozwoju oraz zarządzania ESG. Dyrektorka ds. zarządzania wiedzą w Forum Odpowiedzialnego Biznesu. Związana z Wydziałem Zarządzania Uniwersytetu Łódzkiego oraz Polskim Instytutem Praw Człowieka i Biznesu. Współpracuje z przedsiębiorstwami i instytucjami otoczenia biznesu na rzecz zrównoważonej transformacji. Szczególnie bliskimi tematami są dla niej zrównoważone modele biznesu i łańcuchy wartości. W swojej pracy badawczej i popularyzatorskiej stara się pokazywać różne możliwości włączania ESG w działania strategiczne za pośrednictwem różnorodnych koncepcji i podejść takich jak: etyka biznesu, GOZ, zarządzanie ryzykiem, zarządzanie różnorodnością itp.
Autorka: Agata Rudnicka, dyrektorka ds. zarządzania wiedzą Forum Odpowiedzialnego Biznesu